جرثقیل دروازه ای نوعی از جرثقیل سقفی است که تفاوت های آن سبب شده تا نام این دستگاه را جرثقیل دروازهای بگذارند. پل افقی متصل بر روی جرثقیل دروازه ای به صورت قاب دار روی دو پایه قرار گرفته است که همین امر نیز تفاوت بین جرثقیل سقفی و این دستگاه را نشان می دهد. به غیر از این مورد جرثقیل دروازه ای مانند جرثقیل سقفی نیازی به متصل شدن به پایه ندارد. در واقع جرثقیل های دروازه ای در بازار در انواع مختلف موجود هستند. در ادامه به معرفی کامل جرثقیل دروازه ای می پردازیم.
جرثقیل دروازه ای چیست؟
جرثقیل دروازه ای به نوعی مانند جرثقیل سقفی است که تفاوت هایی سبب شده تا نام ان ها با یکدیگر متفاوت باشد. این جرثقیل ها نیازی به پایه برای اتصال ندارند، در دو نوع جرثقیل دروازه ای و نیم دروازه ای در بازار موجود هستند با توجه به کاربری مورد نظر می توانید این دستگاه را انتخاب و خریداری کنید. در ادامه به تفاوت های جرثقیل دروازه ای و نیم دروازه ای را شرح می دهیم.
· جرثقیل دروازه ای
این دستگاه مانند جرثقیل سقفی در دو دسته بندی تک پل و دو پل قرار می گیرند. تفاوت اصلی بین این دو دستگاه تک پل و دو پل بودن آن هاست. درواقع جرثقیل های دروازه ای تک پل ظرفیت کمتر از 10 تن را پشتیبانی می کند و دهانه آن کمتر از 20 متر است. اما جرثقیل های دروازه ای دو پل ظرفتی بیش از 5 تن را دارد و دهانه آن بیش از 12 متر است.
· جرثقیل نیم دروازه ای
در صورتی که می توانید جرثقیل را در مجاورت یک سالن اجرا کنید، امکان اجرای جرثقیل های نیم دروازه ای وجود دارد. جرثقیل های نیم دروازه ای را تنها می توان در یک ستون اجرا کرد. با اجرای جرثقیل نیم دروازه ای، کلگی و چرخ ها روی زمین حرکت می کنند. از سوی دیگر کلگی و چرخ ها روی تیر حمال قرار می گیرند. استفاده از این جرثقیل ها به کاهش هزینه ها نیز کمک بسیار زیادی می کند. همچنین می توان گفت که فضای کمتری را اشغال می کند که موجب صرفه جویی در فضای نیز می شود.
عملکرد جرثقیل دروازهای چگونه است؟
عملکرد جرثقیل دروازهای به گونهای است که توانایی پوشش یک منطقه وسیع را برای جابجایی بار دارد. این ویژگی آن را برای محیطهایی که نیاز به حرکت در طولانی مدت و پوشش فضای باز دارند، ایدهآل میسازد. از جمله مزایای اصلی جرثقیل دروازهای میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ظرفیت بالا: قادر به جابجایی بارهای بسیار سنگین، از چند تن تا صدها تن.
- پوشش وسیع: قابلیت جابجایی بار در طول مسیرهای طولانی و در فضای باز یا بسته وسیع.
- پایداری بالا: به دلیل ساختار مستحکم و تکیهگاههای زمینی، از پایداری بسیار خوبی برخوردار است.
- عدم نیاز به ساختار سوله: در بسیاری از موارد، به دلیل قرار گرفتن روی زمین، نیازی به تحمل بار توسط سوله یا ساختمان ندارد، که این امر هزینههای زیرساختی را کاهش میدهد.
- انعطافپذیری در نصب: قابلیت نصب در محیطهای مختلف و با پیکربندیهای گوناگون.
👈 آیا میدانید جرثقیل سقفی دو پل دارای چه ویژگی هایی است؟
مزایای استفاده از جرثقیل دروازه ای
همانطور که گفتیم جرثقیل دروازه ای به نوعی جرثقیل سقفی هستند. اما این دستگاه توسط پایه های مستقل پشتیبانی می شود و کار خود را انجام می دهد. از این دستگاه ها در ظرفیت دهانه های مختلفی موجود است و وزن های بالا را جا به جا می کند. جرثقیل دروازه ای قابل حمل است و همین ویژگی آن سبب شده تا یک راه حل اقتصادی برای حمل اشیاء سنگین محسوب شود. از چنین دستگاهی در محوطه های باربری، راه آهن، انبار های مختلف، کارگاه ها و… استفاده می شود.
جرثقیل دروازه ای چه کاربرد هایی دارد؟
جرثقیل دروازه ای در انواع محل هایی که جا به جایی بار سنگین دارند، استفاده می شود. برای مثال می توان به بنادر، کارگاه ها، راه آهن و… اشاره کرد. اما در صورتی که از جرثقیل دروازه ای در کارگاه های عمرانی استفاده شود، پس می توان گفت این کاربرد ها را نیز شامل می شود:
- کمک به بستن و یا باز کردن دریچه سد
- انجام عملیات هایی چون ریل گذاری
- حمل ماشین آلات در ارتفاعات
- افزایش و توسعه سیلوها
- مونتاژ انواع محصولات پیش ساخته( بتن ها)
کاربردهای جرثقیل دروازهای در صنایع مختلف: از اسکله تا کارخانه
کاربرد جرثقیل دروازهای بسیار گسترده و متنوع است و در صنایع مختلفی مورد استفاده قرار میگیرد. قدرت، ظرفیت بالا و توانایی پوشش فضای باز، این جرثقیلها را به انتخابی بیبدیل در بسیاری از عملیاتهای صنعتی تبدیل کرده است:
- بنادر و اسکلهها: شاید برجستهترین کاربرد جرثقیل دروازهای را بتوان در بنادر بزرگ و ترمینالهای کانتینری مشاهده کرد. جرثقیلهای غول پیکر ساحلی (Ship-to-Shore Gantry Cranes) برای تخلیه و بارگیری کانتینرها از کشتیها و جابجایی آنها در محوطه بندر استفاده میشوند.
- صنایع فولاد و فلزات: در کارخانههای تولید فولاد، جرثقیلهای دروازهای برای جابجایی شمشها، ورقهای فولادی سنگین و سایر محصولات فلزی مورد نیاز هستند.
- سایتهای ساخت و ساز: برای جابجایی قطعات پیشساخته بتنی، سازههای فلزی بزرگ و سایر مصالح سنگین در پروژههای عمرانی.
- صنایع سنگین: در کارخانههای تولید تجهیزات بزرگ، ماشینآلات سنگین و قطعات صنعتی غول پیکر.
- مراکز ذخیرهسازی و انبارها: برای جابجایی و انباشت مواد اولیه، محصولات نهایی و بارهای سنگین در فضاهای باز و مسقف.
- صنایع کشتیسازی: در حوضهای خشک و کارخانههای کشتیسازی برای مونتاژ قطعات عظیم کشتی.
- تولید قطعات نیروگاهی: جابجایی توربینها، ژنراتورها و سایر اجزای سنگین در ساخت نیروگاههای برق.
- سکوهای نفتی و گازی: در برخی موارد، برای جابجایی تجهیزات بر روی سکوهای بزرگ.
مشخصات فنی و اجزای اصلی جرثقیل دروازهای
برای درک عمیقتر قابلیتهای این دستگاه، لازم است با مشخصات فنی جرثقیل دروازهای و اجزای اصلی آن آشنا شویم. این مشخصات تعیینکننده توان و کارایی جرثقیل در محیطهای مختلف هستند:
اجزای اصلی جرثقیل دروازهای:
- پل (Girder/Beam): عضو افقی اصلی که کالسکه و بالابر روی آن حرکت میکنند. میتواند تک پل یا دو پل باشد.
- پایهها (Legs): ستونهای عمودی که پل را نگه میدارند و بر روی چرخها سوار شدهاند.
- چرخها و مکانیزم حرکت طولی (Travel Wheels & Long Travel Mechanism): چرخهایی که به پایهها متصل هستند و امکان حرکت جرثقیل را روی ریلها فراهم میکنند. شامل موتور، گیربکس و ترمز است.
- کالسکه (Trolley): واحدی که بالابر روی آن نصب شده و به صورت عرضی روی پل حرکت میکند.
- بالابر (Hoist): مکانیزمی برای بالا و پایین بردن بار. میتواند از نوع سیم بکسلی یا زنجیری باشد.
- کابین اپراتور (Operator Cabin): محلی برای کنترل جرثقیل، مجهز به جوی استیکها و پنلهای کنترلی (در برخی مدلها کنترل از راه دور نیز وجود دارد).
- ریلها (Rails): مسیرهایی که چرخهای جرثقیل بر روی آنها حرکت میکنند.
- سیستم برقرسانی (Electrification System): شامل کابلها، باسبارها و تجهیزات لازم برای تأمین برق جرثقیل.
مشخصات فنی کلیدی:
- ظرفیت بار (Lifting Capacity): حداکثر وزنی که جرثقیل قادر به جابجایی آن است (معمولاً از چند تن تا بیش از ۱۰۰۰ تن).
- دهانه (Span): فاصله بین دو ریل یا مرکز دو پایه جرثقیل.
- ارتفاع بالابری (Lifting Height): حداکثر ارتفاعی که بالابر میتواند بار را بالا ببرد.
- سرعت حرکت (Travel Speeds): سرعت حرکت طولی جرثقیل، سرعت حرکت عرضی کالسکه و سرعت بالا و پایین بردن بار.
- سیستم کنترل: PLC، درایوهای فرکانس متغیر (VFD) برای کنترل دقیق سرعت.
- استانداردها: رعایت استانداردهای بینالمللی مانند FEM، ISO، CMAA برای طراحی و ساخت.
- نوع محیط کار: داخلی یا خارجی، دمای محیط، رطوبت و وجود مواد خورنده.
راهنمای انتخاب و طراحی جرثقیل دروازهای مناسب برای پروژه شما
طراحی جرثقیل دروازهای و انتخاب مدل مناسب، یک فرآیند تخصصی است که نیازمند توجه به جزئیات فراوان است. یک انتخاب نادرست میتواند منجر به هزینههای اضافی، کاهش راندمان یا حتی خطرات ایمنی شود. برای انتخاب و طراحی جرثقیل دروازهای مناسب، نکات حیاتی زیر را در نظر بگیرید:
👈 در این رابطه بخوانید: آشنایی با سیستمهای کنترل جرثقیل سقفی: رادیو کنترل، کابین اپراتور، و کنترل آویز
- تعیین نیازها و کاربرد:
- حداکثر وزن بار: مهمترین عامل در تعیین ظرفیت جرثقیل.
- نوع بار: شکل، ابعاد و ویژگیهای خاص بار.
- محیط کار: داخلی یا خارجی، دما، رطوبت، وجود گرد و غبار یا مواد شیمیایی.
- ابعاد فضای کار: دهانه مورد نیاز، ارتفاع بالابری، طول مسیر حرکت.
- تعداد سیکلهای کاری: میزان استفاده روزانه و شدت کار.
- انتخاب نوع جرثقیل:
- تک پل، دو پل یا نیم دروازهای: بر اساس ظرفیت، دهانه و محدودیتهای فضایی.
- نوع بالابر: سیم بکسلی برای بارهای سنگین و ارتفاع زیاد، زنجیری برای بارهای سبکتر و دقت بیشتر.
- مشاوره با متخصصین:
- شرکتهای معتبر سازنده جرثقیل میتوانند با توجه به نیازهای شما، بهترین راهحل را پیشنهاد دهند.
- مهندسین مکانیک و سازه میتوانند در طراحی جرثقیل دروازهای و بررسی محاسبات سازهای کمک کنند.
- بررسی استانداردهای ایمنی:
- اطمینان حاصل کنید که جرثقیل انتخابی مطابق با استانداردهای ملی و بینالمللی ایمنی طراحی و ساخته شده است.
- توجه به خدمات پس از فروش:
- دسترسی به قطعات یدکی، خدمات سرویس و نگهداری، و پشتیبانی فنی بسیار مهم است.
مقایسه جرثقیل دروازهای و جرثقیل سقفی: تفاوتها و کاربردها
یکی از سوالات رایج در حوزه تجهیزات لیفتینگ، تفاوت بین جرثقیل دروازهای و جرثقیل سقفی است. هر دو ابزاری قدرتمند برای جابجایی بار هستند، اما تفاوتهای ساختاری و کاربردی مهمی دارند که انتخاب بین آنها را تعیین میکند:
| ویژگی | جرثقیل دروازهای | جرثقیل سقفی |
| ساختار حرکت | بر روی ریلهای نصب شده بر روی زمین یا پایه، دارای پایههای مستقل. | بر روی ریلهای نصب شده بر روی تیرهای راهبر (Runway Beams) که به ستونهای سوله متصل هستند. |
| محیط کار ایدهآل | فضای باز، محوطههای وسیع، بنادر، کارخانههای بزرگ بدون محدودیت سوله. | داخل سولهها و فضاهای سرپوشیده، بهینهسازی فضای کف. |
| نیاز به سازه سوله | بار را به طور مستقل به زمین منتقل میکند، کمتر وابسته به سازه سوله. | بار را از طریق تیرهای راهبر به ستونهای سوله منتقل میکند، نیاز به سازه سوله مقاوم. |
| ابعاد | فضای کف بیشتری را در طول مسیر حرکت اشغال میکند. | کف را آزاد میگذارد و از ارتفاع سوله استفاده میکند. |
| ظرفیت بار | میتواند ظرفیتهای بسیار بالایی (تا صدها تن) داشته باشد. | معمولاً ظرفیتهای کمتری نسبت به جرثقیل دروازهای (هرچند مدلهای سنگین نیز وجود دارد). |
| انعطافپذیری در نصب | نیاز به سطح هموار و ریلگذاری مناسب روی زمین. | نیاز به سازه سوله قوی برای تحمل بار. |
| پیچیدگی نصب | ممکن است پیچیدگی بیشتری در نصب ریلهای زمینی داشته باشد. | نصب بر روی سازه سوله ممکن است نیاز به تقویت سازه داشته باشد. |
کاربردهای اصلی:
- جرثقیل دروازهای: ایدهآل برای بنادر، سایتهای ساخت و ساز، محوطههای انبار مواد اولیه، صنایع کشتیسازی و هر جایی که نیاز به جابجایی بارهای سنگین در فضای باز یا در طول مسیرهای طولانی وجود دارد.
- جرثقیل سقفی: مناسب برای کارخانهها، انبارها، خطوط تولید و مونتاژ در فضاهای سرپوشیده که نیاز به استفاده بهینه از فضای کف دارند.
قیمت جرثقیل دروازهای: عوامل مؤثر بر هزینه و نحوه استعلام
قیمت جرثقیل دروازهای یک پارامتر ثابت نیست و به عوامل متعددی بستگی دارد. این عوامل میتوانند به طور قابل توجهی بر هزینه نهایی تأثیر بگذارند. برای استعلام دقیق قیمت جرثقیل دروازهای، لازم است اطلاعات کاملی در مورد نیازهای خود ارائه دهید.
عوامل مؤثر بر قیمت جرثقیل دروازهای:
- ظرفیت باربری: مهمترین عامل. هرچه ظرفیت بالاتری نیاز باشد، ابعاد، مواد و پیچیدگی جرثقیل بیشتر شده و قیمت افزایش مییابد.
- دهانه (Span): افزایش دهانه جرثقیل نیز به دلیل نیاز به سازه قویتر و طولانیتر، قیمت را بالا میبرد.
- ارتفاع بالابری: ارتفاع بیشتر، نیاز به کابلکشی طولانیتر و تجهیزات بالابر قویتر دارد که بر هزینه میافزاید.
- نوع جرثقیل: جرثقیل دروازهای دو پل معمولاً گرانتر از جرثقیل دروازهای تک پل و جرثقیل نیم دروازهای است.
- سرعتها: سرعتهای بالاتر حرکت طولی، عرضی و بالابری، نیاز به موتورها و سیستمهای کنترلی پیشرفتهتر دارد.
- سیستم کنترل: استفاده از سیستمهای کنترل پیشرفته مانند درایوهای فرکانس متغیر (VFD) و کنترل از راه دور، میتواند بر قیمت تأثیر بگذارد.
- برند و کیفیت قطعات: استفاده از قطعات با کیفیت بالا و برندهای معتبر اروپایی یا آسیایی، میتواند قیمت را افزایش دهد اما طول عمر و قابلیت اطمینان بیشتری را تضمین میکند.
- ویژگیهای خاص: مواردی مانند ضد انفجار بودن، کار در محیطهای خورنده، یا نیاز به بالابرهای خاص (مانند بالابر مگنتی یا چنگکی).
- هزینههای حمل و نقل و نصب: بسته به محل پروژه و پیچیدگی نصب، این هزینهها نیز به قیمت نهایی اضافه میشوند.
- خدمات پس از فروش: گارانتی، خدمات سرویس و نگهداری، و دسترسی به قطعات یدکی نیز بخشی از ارزش و در نتیجه قیمت نهایی هستند.
نحوه استعلام قیمت: برای دریافت یک پیشفاکتور دقیق، با کارشناسان ما در افزار کران تماس بگیرید.
- ظرفیت بار مورد نیاز (مثلاً 10 تن، 50 تن)
- دهانه مورد نظر
- ارتفاع بالابری
- محیط کار (فضای باز/بسته، شرایط خاص آب و هوایی)
- نوع کاربرد (صنعت، نوع بار)
- هرگونه ویژگی خاص یا الزامات فنی دیگر
مراحل ساخت، نصب و راهاندازی جرثقیل دروازهای
- طراحی اولیه و مهندسی: بر اساس نیازهای مشتری و استانداردهای مربوطه، مهندسان مکانیک و سازه، طرحهای اولیه و محاسبات دقیق را انجام میدهند. این شامل تعیین ابعاد، مواد، نوع اتصالات و سیستمهای کنترلی است.
- تهیه مواد اولیه: شامل خرید ورقهای فولادی، پروفیلها، موتورها، گیربکسها، بالابرها و سایر قطعات الکتریکی و مکانیکی از تأمینکنندگان معتبر.
- برش و مونتاژ سازه: قطعات فولادی بر اساس نقشهها برش خورده و با استفاده از فرآیندهای جوشکاری دقیق (معمولاً جوشکاری زیرپودری یا GMAW) به یکدیگر مونتاژ میشوند تا پل، پایهها و سایر اجزای سازهای را تشکیل دهند.
- ماشینکاری: برخی از قطعات مانند چرخها و محورها نیاز به ماشینکاری دقیق دارند.
- سندبلاست و رنگآمیزی: سطح سازه برای جلوگیری از خوردگی و زیبایی بیشتر، سندبلاست و با پوششهای رنگی صنعتی مقاوم پوشانده میشود.
- نصب تجهیزات مکانیکی و الکتریکی: بالابر، کالسکه، موتورهای حرکت طولی و عرضی، سیستمهای برقرسانی، تابلوهای برق و سیستمهای کنترل روی سازه نصب میشوند.
- تستهای کارخانهای (FAT): جرثقیل به صورت جزئی یا کامل در کارخانه تحت تست قرار میگیرد تا از صحت عملکرد و کیفیت آن اطمینان حاصل شود.
نصب و راهاندازی:
- آمادهسازی سایت: شامل آمادهسازی بستر ریل، نصب ریلها بر روی فونداسیونهای بتنی یا فولادی، و تأمین زیرساختهای برقی.
- حمل و نقل: قطعات بزرگ جرثقیل به صورت دمونتاژ شده یا نیمهمونتاژ شده به محل پروژه منتقل میشوند.
- مونتاژ در سایت: با استفاده از جرثقیلهای موبایل یا تاورکرین، قطعات اصلی (پل، پایهها) در محل مونتاژ و به هم متصل میشوند.
- نصب نهایی و اتصالات: نصب کالسکه، بالابر، کابلکشیها و اتصال سیستمهای کنترل.
- راهاندازی و تستهای نهایی (SAT): پس از مونتاژ کامل، جرثقیل تحت تستهای عملکردی با بارهای مختلف قرار میگیرد تا از صحت و ایمنی کامل آن اطمینان حاصل شود. این تستها شامل تست دینامیک و استاتیک با بار بیش از ظرفیت نامی است.
- آموزش اپراتورها: آموزش پرسنل برای کار با جرثقیل و آشنایی با نکات ایمنی و نگهداری.
- تحویل به مشتری: پس از تأیید نهایی، جرثقیل به مشتری تحویل داده میشود.
👈 جرثقیل ستونی بازویی چیست؟
نگهداری جرثقیل دروازهای:
- روغنکاری و گریسکاری: طبق دستورالعمل سازنده، تمامی قطعات متحرک، بیرینگها، گیربکسها و کابلها باید به طور منظم روغنکاری و گریسکاری شوند.
- بررسی کابلها و زنجیرها: بازرسی چشمی منظم کابلهای سیم بکسلی و زنجیرها برای یافتن هرگونه ساییدگی، پارگی، خوردگی یا پیچخوردگی.
- بررسی ترمزها: اطمینان از عملکرد صحیح ترمزهای بالابر و مکانیزمهای حرکت.
- بازرسی چرخها و ریلها: بررسی وضعیت چرخها برای اطمینان از عدم ساییدگی نامتقارن و تمیز بودن و تراز بودن ریلها.
- کنترل سیستمهای الکتریکی: بررسی سیمکشیها، اتصالات، موتورها و تابلوهای برق برای جلوگیری از هرگونه نقص یا خطای الکتریکی.
- تعمیر و تعویض قطعات فرسوده: هر قطعهای که علائم فرسودگی یا آسیب دیدگی نشان میدهد، باید بلافاصله تعمیر یا تعویض شود.
- ثبت سوابق نگهداری: نگهداری دقیق از تمامی فعالیتهای بازرسی، سرویس و تعمیرات برای پیگیری وضعیت جرثقیل و برنامهریزی نگهداریهای آتی.
بیشتر بدانید:
در نهایت
ما در این مقاله سعی داشتیم تا به شما درباره معرفی کامل جرثقیل دروازه ای کمک کنیم. توجه داشته باشید که هنگام خرید جرثقیل ها باید نوع کاربری که نیاز دارید را مد نظر داشته باشید. چرا که هر نوع جرثقیل مورد استفاده کارگاه خاصی قرار می گیرد. در صورت کافی نبودن اطلاعات با مشاورین ما در مجموعه افرازکران در تماس باشید.
سوالات متداول
جرثقیل دروازهای چه تفاوتی با جرثقیل مونوریل دارد؟
جرثقیل مونوریل یک سیستم جابجایی بار سادهتر است که بالابر بر روی یک تک ریل (تیرآهن I شکل یا پروفیل خاص) حرکت میکند. این سیستم فقط در یک جهت (طولی) حرکت عرضی را پشتیبانی میکند و برای جابجایی بارهای سبکتر در مسیرهای مستقیم و مشخص طراحی شده است. در حالی که جرثقیل دروازهای قابلیت حرکت در هر دو جهت طولی و عرضی (توسط کالسکه روی پل) را دارد و برای بارهای سنگینتر و پوشش فضای وسیعتر مناسب است.
آیا جرثقیل دروازهای برای فضای باز مناسب است؟
بله، یکی از مزایای اصلی جرثقیل دروازهای قابلیت کار در فضای باز است. این جرثقیلها برای مقاومت در برابر شرایط آب و هوایی مختلف مانند باران، برف، باد و دمای شدید طراحی و ساخته میشوند و در بنادر، سایتهای ساخت و ساز و انبارداریهای روباز کاربرد فراوان دارند.
چقدر طول میکشد تا یک جرثقیل دروازهای ساخته و نصب شود؟
زمان ساخت جرثقیل دروازهای و نصب آن به پیچیدگی، ابعاد و ظرفیت جرثقیل بستگی دارد. به طور کلی، فرآیند ساخت ممکن است از چند هفته تا چند ماه طول بکشد و نصب نیز بسته به ابعاد و شرایط سایت، از چند روز تا چند هفته زمانبر خواهد بود.
آیا امکان سفارشیسازی جرثقیل دروازهای وجود دارد؟
بله، شرکتهای سازنده جرثقیل دروازهای معمولاً قابلیت طراحی جرثقیل دروازهای و ساخت آن را بر اساس نیازهای خاص مشتری دارند. این سفارشیسازی میتواند شامل ظرفیت، دهانه، ارتفاع، سرعتها، نوع بالابر، و ویژگیهای خاص برای محیطهای کاری مختلف باشد.
